The election of Barack Obama and win big family relationship with a black African
Muslims in a country like America and satisfied millions of men and women to abandon the White House to a black American and the first lady of the country will face a black woman, a symbol of culture its capacity is filled with demonizing fanatics like Ayman al-Zawahiri, who is still ignorant culture bitter and black carries a sign to his shortcomings can not be denied Mydannd-

 
Culture, rock underlying the building of a society in which economic, political and social Sayrnhadhay be based on it. By studying in the United states and communities becomes clear culture of each community is different with other communities. Some communities have the rest of their talents. Sometimes centuries in a society and people more or less institutionalized dictatorship unison with him, or at least they can not free themselves from it and other Drjamhay democracy is institutionalized. This is a sign that societies are more favorable environment for the development of the community. If Western countries, democracy, human rights, civil rights, human dignity and leadership in the area of science and economy have, should have realized that the history and culture of strong points that beachhead on it once was. For example, two thousand and five hundred years ago, when many communities were either government or Hkvmthashan were deeply influenced by the force and tyranny, democracy of ancient Greek philosophers as "the best bad" definition and legal and social requirements respecting knew and underpins the rule of law in our society. When Socrates was imprisoned and sentenced to death, his disciples offered him escape from prison, and he refused, he was already hemlock poison and will gladly take the head to the feet of your community does not and to the rest understand that law and culture should be amended, the law should be sentenced to death, a thinker, not just a thinker among the chosen and saved from the clutches of the law. He told His disciples: "I have supported Community law rights seventy years, had condemned me I can not ignore it." This is an example of the rule of law in the West, which has an ancient culture by addressing its costs by Socrates to the fertile days the day has gone. 

Can not deny that the greatest and deep-rooted human ideas emerged in ancient Greece and parts of the West and its ways in different societies have been transformed and this represents magnificent cultural plurality and democracy of that country is allowed West.In Eastern societies, foundations, these concepts are analyzed before let alone criticized to be established. 

Plato said: "Every society is a government that is worthy." He said this would refer to capacity and culture and understand the origins of changes in society, culture and society. This sentence him explain by giving an example, say: when the Mongol army reached the gates of Hamadan you a question if I said I did not hear from scholars in the city of Nishapur you that I got it with my question is this: "I as tyrannical and destructive, whether I work or I figure God, Muslims have made ​​me and the bloodshed of his demands? "Saman foot heated debates among scholars that there was verbal algebra and their authority failed to give a convincing answer and the memorandum of understanding . However, fate or mystic dervish said: "I'm answer that it is not the will of God nor Providence Mongol invasion and intrigue his person, but fate, punishment and consequences of our collective actions that form the army of Genghis flesh." From the example above, we conclude that culture of a society that society marks its ups and downs. 

Now a brief look at the history of his country capacity and that the two systems of thought are evident throughout the history of Islam along: First, a system that advocate violence, religiously oriented law, undermine the rationality and promote determinism.Second, the military side of rationalism, tolerance and compassion and knowledge-based religiosity. 

The first law of intellectual tract axis and prejudice persist Hrfrqhy somehow so that the followers of other faiths to practice their religion on Nmytabnd and all except the unbelievers and those who know the punishment. If the disciples thought it would be close to power and the state government have always desired shade and apply God's sovereign providence of God have been introduced. If the tyrants in history and the dynasties of kings and their courts Tvjyhgrany study on the periphery of the device we thought. In this system of thinking of God and religion as the opium of the housing and is used for calming and repression and its members promoted that reason, free will of individuals, respect for human personality and to the flourishing place. Unlike the prominent people see it on the second thought that all human beings were invited to knowledge and friendship and humanity and the eternal and universal ideas of shared memory. Respect for cultural foundations of humanity, brotherhood and equality based on: 

The children of Adam are limbs to each other, the creation of one essence and soul 

or 

Love people of all religions separate the lovers of God, religion and nation. 

Muslim mystic and philosopher who always people generally are allowed on second thought, imitators and Review Tqdysgran violence and with Nyshkhndhayy as inspector, pious, sincere cassock and spoke of it. Rumi and Bu Ali by the fanatics, and S·hrvdy and Hallaj excommunicated and burned by them on the tree. This device Dgmandysh thought that today in the face of Mullah Omar, Osama bin Laden, Ayman al-Zawahiri, Anthargran and crystallized Afghan society has imposed on herself. If our society has been plagued by prejudices and superstitions in the name of religion, of the white culture Rumi, Biddle, Avicenna, Rudaki and Nasser Khosrow after whimsical. If our youth and our community is always subject to waves of hate religion Tlatmhast, shows that the rich cultural and intellectual men were behind her. 

But our society is religious, devout that if thoughts of Rumi, Ibn Sina, Biddle and Nasser Khosrow in which we explain naked, almost all excommunicated and will be poured away. where is the problem from? The poverty of our culture. Due to such situations, we should not expect our society and civilization thriving democracy and peace envy of other communities. We all want to, but without addressing the rising costs, the lowest price of freedom from superstition and the separation of belonging is superstitious. 

The election of Barack Obama and win big family relationship with a black African Muslims in a country like America and satisfied millions of men and women to abandon the White House to a black American and the first lady of the country will face a black woman, a symbol of culture its capacity is filled with demonizing fanatics like Ayman al-Zawahiri, who is still ignorant culture bitter and black carries a sign to his shortcomings Mydannd- can not be denied. On democratic changes seen a black person white with blank ballots in the country to rely on the power. Dmkrtyk and legal transfer of power in America a great country because of your race that has always been heir to the throne and thought leadership race in the history of the circuit, even in their own homeland and had been convicted and has always been seen as an inferiority saw the race and filthy Motorenbau - to the extent that their neighborhoods Mynvyshtnd that "Baynja skin and black dogs is forbidden" in "enough" black were not allowed to sit on the throne if white is standing, whites were not allowed to eat in restaurants, everywhere were insulted, they white except Nbvd- service, now in the society of ordinary people with a passion for and knowledge of all her vote. This understanding of the public Vaqbal represents its progressive culture. If the few politicians "Obama" was chosen not so important, but when the votes of tens of millions of black social context to choose, not the subject of qualified musicians between whites - the vast majority of America's population is Mydhnd-, but white culture it shows the social context. For the opposition, it is difficult to imagine culture and white culture. If the opposition phenomenon that will not fit within their logical use of the slogan and projection. 

Based brings us back to Plato says that: "Any society that is entitled to the same government." Speaking on the sidelines of the Lord thought we view the status of their community. If today Nalym defects Karzai government and the Taliban yesterday and the day before yesterday that destroys culture and civilization of the Mujahideen Mynalydym and before it has a noble and David Abdul Rahman and others - who have most of the grunt evidence of their shortcomings all-all and bitter stories of our culture expresses a hundred languages. Even when away from prejudice to war with Britain or the Soviet Afghans look to see if the element of jealousy, but unfortunately do not see community-building element of knowledge and thought. Jugular vein, we have to act, but for the prosperity and culture have not Balndhay thought, theory of mass psychology "Gustav" deals with the same subject, the idea that "simple and exaggerated feelings known to the masses. Without their analysis and understanding into action. The masses elect leaders like her. " Reviewing the history of our community to learn Fqrfrhngy bitter observation that fall Maulana large parts of our society's cultural darkness pain written: 

If you Bkavy efforts allowed people to be big you like onion 

Or to say: 

People Tqlydshan the wind out of two hundred Damn this wind imitation 

Molanaie that mimic the beliefs and intellectual foundations of religion and culture and dangerous pesticides mimic the daily routine saw: 

Because the reason imitator impersonator Don principles involved in Frvsh of voyeur 

In the context of black culture and educating the masses, devotions, religiosity, Jihad and other sacred elements are converted into destructive tools. People authorized stone, what Mujahid, Taliban or Ghrbdydh, all is rotten onions Andyshhhashan because it does not respect culture and thought in that way. Every human nature to view videos of beheadings by insurgents Kram asks himself: God or what relationship there is between the butcher and religion? Low levels and the majority of the Taliban's religious and religious fervor. They can not all be attributed to external factors and colonization was made. If curiosity about the lives of their culture and to learn projection and insults do not stop other countries, we find that culture is superficial and illusory perception of religion is a good platform to get to work community as the destruction of artefacts and fight the basic rights of women and. .. makes. We're talking about denying foreign hands (which is true in its own right), but there is talk of single-factor negation. One factor if we thought why do not we suffer the fate of other nations. Why can not we go and talk to them to determine their fate into our own collapse. Then one must conclude that the majority of Taliban compound ignorance of religious and secular sale of minority religion there. Prophets with their peoples ignorance and superstition and superstition fought their time "and that people will Alhm Laylmvn" (God guide our nation to act on ignorance) or Aremi remember the prayer of Jesus (AS) on the cross for the prayer of mercy killers, all testify to this fact. Although Jesus 'prayer was answered more or less in the right followers, today the majority of his followers believe that if we do not follow his religion, but at least a dignified world nations such as Afghanistan, where the Taliban culture breeding to some extent, impregnated, with the blessing of it is not clear the victim' s innocent mercy has been providing bed awakening. 

Today a young Afghan destiny by studying in a black mood as Barack Obama's victories in the country's vast and powerful as America and also see a dark future in Afghanistan as part of the black and hopeless something can not be and living in the country and with the desire Vabad is safe, says: "I am white but black culture and black wish I lived like" Obama "but in the context of white culture. Culture for ideas, interact and prosperity is given the value and price, has become institutionalized culture in which freedom and equality. The culture in which everyone has something to say, the day the opportunity of expressing it. "If the people of America that it had reached puberty makers must take into account culture, cultural, intellectual struggles that thousands of" Socrates "," Plato "and" Kant " to "John Rawls" tried to build. Speaking of wisdom and theorizing culture that wherever the bed was better prepared in comparison to other communities. 

In the comparison between the two cultures present in Afghanistan and "Obama", thought to be fair and must be astonished astonishment and regret for decades finger to the mouth. Our Prophet told Muslims: the difference between black and white but where the date on which the Islamic community and Islamic countries saw that a black thousand and four hundred years with interest to the seat of power in society would rely mostly white? (Although its essence Islam has always been a defender of the rights of all human beings, many blacks by Islam itself as a symbol of honor and men of God are presented, sexism and racial and Islam rejected all talk of a culture of objective-but here its present and its shortcomings) should be free from bias said mirror most of tyranny and discrimination on our existing and our current misery in the name of religion has also been affected by the darkness of the past and present of their society and have and admit that our existing culture of discrimination, prejudice, wisdom Gryzyha and suffering, with white culture, the earth and the sky away. Finally, we come to the difficulties involved perhaps more seriously we work to build a culture blessed. In the hope that efforts will be pain and Dryghhay us to build a culture of white brick, and in light of our future generations can see our dreams fulfilled. 
Sayed Mohamad hossaini fetrat

انتخاب باراک اوباما و پیروزی بزرگ یک سیاه پوست آفریقایی تبار که نسبت فامیلی با مسلمانان دارد در کشوری چون آمریکا و راضی شدن میلیونها مرد و زن آمریکایی به واگذاردن کاخ سفید به یک سیاه و اینکه بانوی اول کشورشان یک خانم سیاه چهره شود، نشان دهنده­ی فرهنگ پر ظرفیت آن کشور می باشد که با سیاه نمایی متعصبانی امثال ایمن الظواهری -که هنوز فرهنگ جاهلی ابوجهل ها را به دوش می­کشد و سیاه بودن او را نشانه­ی کاستی او می­دانند- نمیتوان انکار کرد.

Story Image, Click to View Article

 

فرهنگ، سنگ زیرین بنای یک جامعه است که اقتصاد، سیاست و سایرنهادهای اجتماعی بر روی آن استوار می شود. با مطالعه در احوال ملل وجوامع روشن می­شود فرهنگ هر جامعه با جامعه­ی دیگر تفاوتهایی دارد. بعضی از جوامع استعدادهایی دارند که بقیه ندارند. گاه در جامعه­ا­ی قرنها دیکتاتوری نهادینه شده و مردم را کم و بیش با خودش هم آوا کرده و یا لااقل آنان نمی­توانند خود را از چنگ آن آزاد کنند و درجامعه­ای دیگر دموکراسی نهادینه شده است. این  خود نشانه­ی این است که فرهنگ جوامع بستر مناسب برای تحولات آن جامعه می باشد. اگر کشورهای غربی دموکراسی، حقوق بشر، حقوق شهروندی، کرامت انسان و پیشتازی در ساحه علم واقتصاد را دارند، باید پی برد که درتاریخ و فرهنگ آنان نقاط قوتی بوده که بنای مستحکمی بر آن بار شده است. به طور مثال دوهزار و پانصد سال پیش، زمانی که خیلی از جوامع یا حکومتی نداشتند و یا حکومتهاشان به شدت متاثر از زور و استبداد بودند، حکمای یونان باستان دموکراسی را «بهترین بد» تعریف کرده و الزامات حقوقی و قانونی و اجتماعی را محترم میدانستند و قانون مداری را در جامعه خویش پی ریزی می کردند. وقتی که سقراط زندانی و محکوم به مرگ شد، شاگردانش به او پیشنهاد فرار از زندان دادند و او امتناع کرد، او حاضر شد جام زهر و شوکران را با کمال میل سر بکشد تا قانون جامعه خود را زیر پا نگذارد و به بقیه بفهماند که قوانین و فرهنگ باید اصلاح بشود، قانون نباید به مرگ یک اندیشمند حکم کند، نه اینکه نه تنها یک اندیشمند را از میان بقیه برگزید و از چنگ قانون نجات داد. او به شاگردانش گفت: «قوانین جامعه هفتاد سال از حقوق من حمایت کرده، حال که مرا محکوم کرده نمیتوانم آن را نادیده بگیرم.» این نمونه­ای از قانون مداری در فرهنگ باستانی مغرب زمین است که با پرداختن هزینه­های آن توسط سقراطها به سمت باروری روز به روز پیش رفته است.

قابل انکار نیست که بزرگترین و ریشه­دارترین اندیشه­های بشری در مغرب زمین و یونان باستان ظهور کردند و بخشهایی از آن با تغییر شکل در جوامع مختلف راه یافته است و این نشان دهنده­ی شکوه فرهنگ کثرت پذیر غرب و دموکراسی خواه آن سامان می­باشد. در جوامع شرقی بنیانهای این مفاهیم قبل از اینکه تجزیه و تحلیل واقع شوند مورد انتقاد قرار گرفته تا چه برسد به اینکه نهادینه شوند.

افلاطون می­گفت :«هر جامعه شایسته آن حکومتی است که دارد». او با این سخن می­خواست به ظرفیت و فرهنگ اشاره کند و بفهماند که خواستگاه تحولات در یک جامعه، فرهنگ آن جامعه است. این جمله­ی اورا با ارائه مثالی توضیح می­دهیم، می­گویند: وقتی که لشکر مغول به دروازه­های شهر همدان رسید گفت من از اندیشمندان شهر شما سوالی دارم اگر جواب ندادید با شهر شما همان می کنم که با نیشابور کردم وآن سوالم این است که: «من به عنوان مستبد  و ویرانگر، آیا خودم کارهایم را رقم میزنم یا خدای شما مسلمانها مرا بر آن داشته و این خونریزی­ها خواسته­ی اوست؟» در میان اندیشمندان آن سامان پای بحثهای داغ کلامی جبر واختیار پیش آمد و آنان نتوانستند جواب قانع کننده و مورد تفاهم ارائه بدهند. بهر تقدیر درویشی یا عارفی گفت: «من جواب دارم وآن اینکه تهاجم و فتنه مغول نه اراده خداست ونه مشیت شخص او، بلکه سرنوشت، مکافات و نتایج اعمال جمعی ماست که به صورت سپاه چنگیز مجسم شده است.» از مثال فوق نتیجه می­گیریم که بستر فرهنگ یک جامعه فراز و فرود آن جامعه را رقم می­زند.

اکنون نگاه کوتاهی به ظرفیت و پیشینه تاریخی کشور خویش می کنیم که در آن دو سیستم فکری در طول تاریخ اسلام در امتداد هم مشهود می­باشند: اول- سیستمی که جانبدار خشونت، دین مداری شریعت محور، تضعیف عقلانیت  و ترویج جبر گرایی است. دوم- نظامی که جانبدار خردگرایی، مدارا و مروت و دینمداری معرفت محور است.

 دردستگاه فکری نخست شریعت محوران قرار دارند و هرفرقه­ی به نحوی به مذهب خود چنان تعصب میورزند که پیروان سایر مذاهب را بر نمی­تابند و همه را جز خود کافر و اهل عذاب می­دانند. پیروان این دستگاه فکری هرگاه توانستند به قدرت و حکومت نزدیک شوند همواره حکومت مورد نظرشان را سایه خدا و اعمال حاکم را مشیت خداوند معرفی کرده­اند. اگر مستبدان تاریخ و سلسله­های شاهان را مطالعه کنیم در حاشیه دربار آنان توجیه­گرانی از همین دستگاه فکری را می بینیم. در این دستگاه فکری از خدا و دین به عنوان مسکن و افیون برای آرامش بخشیدن و سرکوب استفاده شده است و اعضای آن، فرهنگی را ترویج می­کردند که در آن تعقل، آزادی اراده افراد، احترام به شخصیت انسان­ها و شکوفایی جایگاهی ندارد. بر خلاف آن در دستگاه فکری دوم افراد برجسته­ای را می بینیم که همه افراد بشر را به معرفت و دوستی و انسانیت دعوت می­کردند و اندیشه­های جاویدان و جهان شمول از خود به یادگار گذاشتند. فرهنگی که بنیانش بر احترام به انسانیت، برادری و برابری استوار است:

بنی آدم اعضای یکدیگرند               که در آفرینش ز یک گوهرند

و یا

ملت عشق از همه دین ها جداست       عاشقان را مذهب و ملت خداست

 عارفان و فیلسوفان بزرگ مسلمان عموما در دستگاه فکری دوم قرار می­گیرند که همواره اهل مجاز، مقلدان و تقدیس­گران خشونت را نقد کرده و با نیشخندهایی چون محتسب، زاهد، دلق ریا و... از آن یاد می کردند. مولانا و بوعلی توسط همین متعصبین،  تکفیر گردیده و سهرودی و حلاج توسط آنان بر دار رفته و سوزانده شدند. همین دستگاه فکری دگم­اندیش هست که امروزه در سیمای ملا عمر، بن لادن، ایمن الظواهری، انتحارگران و... تبلور یافته و خودش را بر جامعه­ی افغانستان تحمیل کرده است. اگر جامعه­ی ما همواره گرفتار تعصبات و خرافاتی تحت نام دین شده، ناشی از این است که فرهنگ سفید مولانا، بیدل، ابن سینا، رودکی و ناصر خسرو را غریب گذاشتیم. اگر نسل جوان ما از دین متنفر شده و جامعه ما همواره دستخوش امواج تلاطم­هاست، نشان دهنده اینست که به فرهنگ غنی و مردان اندیشمند خویش پشت کردیم.

جامعه­ی ما متدین هست ولی متدینی که اگر اندیشه­های مولانا، ابن سینا، بیدل و ناصر خسرو را در آن عریان تببین کنیم، تقریبا همه را تکفیر کرده و دور خواهد ریخت. مشکل از کجاست؟ از فقر فرهنگی ماست. به اقتضای چنین احوالی ما  نباید توقع داشته باشیم جامعه ما بالنده گردد و نباید به تمدن، مردم سالاری و آرامش سایر جوامع غبطه بخوریم. همه ما جامعه بالنده می­خواهیم ولی بدون پرداختن هزینه­های آن، که کمترین بهای آن رهایی از موهومات و جداشدن از تعلقات خرافی می­باشد..

انتخاب باراک اوباما  و پیروزی بزرگ یک سیاه پوست آفریقایی تبار که نسبت فامیلی با مسلمانان دارد در کشوری چون آمریکا و راضی شدن میلیونها مرد و زن آمریکایی به واگذاردن کاخ سفید به یک سیاه و اینکه بانوی اول کشورشان یک خانم سیاه چهره شود، نشان دهنده­ی فرهنگ پر ظرفیت آن کشور می باشد که  با سیاه نمایی متعصبانی امثال ایمن الظواهری -که هنوز فرهنگ جاهلی ابوجهل ها را به دوش می­کشد و سیاه بودن او را نشانه­ی کاستی او می­دانند- نمیتوان انکار کرد. در تاريخ تحولات دموکراتیک دیده نشده یک فرد سیاه در کشور سفیدها با رای سفیدها بر مسند قدرت تکیه زند. انتقال دمکرتيک و قانونی قدرت در کشور بزرگی چون آمریکا از نژادي که همواره خود را وارث تاج و زعامت می پنداشت به نژادي که در مدار تاريخ، حتی در زادگاه خودش محکوم و برده بود و همواره با ديده حقارت به حيث نژاد پست و پليد باو مينگريستند- تا حدي که در محلات خود مينويشتند که «ورود سگ وسياه پوست باينجا ممنوع است»، در «بس»­ها سياهان حق نداشتند اگر سفیدی ایستاده باشد بر کرسی بنشينند، در رستورانهای سفید پوستان حق نداشتند غذا بخورند، همه جا توهين مي­شدند، کارشان جز خدمت به سفیدها نبود­-، اکنون در همین جامعه مردم عادی با اشتیاق و شناخت تمام به او رای می­دهند. این  فهم واقبال عمومی جامعه نشان دهنده فرهنگ بالنده­ی آن است. اگر عده­ی معدودی سیاستمدار «اوباما» را انتخاب می­کرد اهمیت زیاد نداشت ولی وقتی بستر اجتماع با آراء دهها میلیونی فرد سیاه پوستی را انتخاب می­کند،  نه موضوع قحط الرجال بین سفید پوستان - که اکثریت مطلق جامعه امریکا را تشکیل می­دهند-  است، بلکه فرهنگ سفید آن بستر اجتماعی را نشان می­دهد. فرهنگ سفیدی که تصورش برای مخالفین آن فرهنگ دشوار می باشد. مخالفینی که هرگاه پدیده­ای در چارچوب منطق شان نگنجد از شعار و فرافکنی استفاده می­کنند.

.بر می گردیم به گفته­ی افلاطون که: «هر جامعه مستحق همان حکومتی است که دارد». در حاشیه سخن این خداوندگار اندیشه احوال جامعه خویش را مشاهده کنیم. اگر امروز از نواقص دولت کرزی می نالیم و دیروز از طالبان که فرهنگ و تمدن را  نابود می کرد و پریروز از مجاهدین می­نالیدیم و قبل از آن از نجیب و داوود تا عبد الرحمان و ... - که  اکثر این نالیدنها گواه بر کاستی­های آنان بوده است- همه و همه حکایت تلخ فرهنگ ما را با صد زبان بیان می­کند. حتی وقتی به دور از تعصب به نبردهای افغانها با انگلیس و یا روسها  نگاه می کنیم اگر چه عنصر غیرت را می بینیم ولی متاسفانه عنصر معرفت و اندیشه­ی جامعه­ساز را نمی بینیم. برای عمل کردن رگ گردن داریم ولی برای آبادانی و فرهنگ اندیشه بالنده­ا­ی نداشته­ایم، نظریه روانشناسی توده­های «گوستاولوبون» نیز به همین موضوع می­پردازد؛ نظریه ای که می­گوید: «توده­ها احساسهای ساده و مبالغه آمیز را می شناسند. آنان بدون تحلیل و شناخت وارد عمل می شوند. توده­ها رهبرانی همچون خود انتخاب می کنند». با مرور بر تاریخ تلخ و مشاهده­ی فقرفرهنگی جامعه­ی خویش به یاد مولانای بزرگ می افتیم که گوشه­هایی از سیاهی­های فرهنگی جامعه ما را دردمندانه سروده است:

گر بکاوی کوشش اهل مجاز        تو به تو گنده بود همچون پیاز

و یا می گفت:

خلق را تقلیدشان بر باد داد      ای دو صد لعنت بر این تقلید باد

مولانایی که تقلید در باورها و بنیانهای فکری را آفت دین و فرهنگ و خطرناکتر از تقلید در کارهای روز مره می­دید:

چون مقلد بود عقل اندر اصول       دان مقلد در فروعش ای فضول

در بستر فرهنگ سیاه و توده پرور، عبادت، دینمداری، جهاد و سایر عناصر مقدس تبدیل به ابزارهای مخرب می­گردند. اهل مجاز وتقلید، چه مجاهد، طالب یا غرب­دیده باشند، همه پیازهای اندیشه­هاشان گندیده هست، زیرا تکریم فرهنگ  و اندیشه در آن راهی ندارد. فطرت هر انسانی با مشاهده­ی فیلم سر بریدن افراد توسط طالبان کرام از خود می پرسد: خدا یا چه نسبتی هست بین این قصابی و دین؟ سطوح پایین و اکثریت طالبان متدین هستند و غیرت دینی دارند. همه آنان را نمی­توان به عامل خارجی نسبت داد و ساخته و پرداخته استعمار دانست. اگر کنجکاوی در احوال فرهنگ خویش کنیم و به فرا فکنی و فحاشی دیگر کشورها بسنده نکنیم­، در می­یابیم که فرهنگ سطحی و برداشت موهوم  از دین، بستر مناسبی است تا جماعتی را وادار به کارهایی چون تخریب آثار باستانی و مبارزه با حقوق اولیه زنان و... سازد. صحبت بر سر انکار دستهای خارجی نیست (که به جای خودش واقعیت دارد) بلکه سخن از نفی تک عاملی هست. اگر تک عاملی فکر کنیم پس چرا سایر ملت­ها به سرنوشت ما دچار نمی­شوند. چرا ما نمی­توانیم برویم و برای آنان سرنوشتی را رقم بزنیم و آنان را به فروپاشی خویش دچار کنیم. پس باید نتیجه گرفت که طالبانیسم ناشی از جهل مرکب اکثریت متدین و دین فروشی اقلیت بی­دین هست. پیامبران با جهل ملت­ها شان و با موهومات و خرافات زمانه شان جنگیدند: «الهم اهد قومی انهم لایعلمون»(خدایا هدایت کن ملتم را که در بستر جهل عمل می کنند) یا به یاد آریم دعای حضرت عیسی(ع) را که بر صلیب برای قاتلانش دعای رحمت می کرد، همه گواه بر این مدعاست. گرچند دعای عیسی کم وبیش در حق پیروانش مستجاب شد،  امروزه اکثر پیروان او اگر از دین او به باور ما پیروی نمی­کنند لااقل دنیای عزتمندانه دارند ولی ملتهایی چون افغانستان که با فرهنگ طالب پروری تا حدودی آغشته شده، معلوم نیست با دعای کدام مقتول بی­گناه شامل رحمت شده، بستر بیداری­اش فراهم گردد.

امروز یک جوان بی سرنوشت افغان با مطالعه در احوال سیاهپوستی چون باراک اوباما وپیروزی او در کشور پهناور و قدرتمندی چون آمریکا و نیز با مشاهده آینده تاریک خود در افغانستان که جز سیاهی و ناامیدی چیزی نمیتواند ببیند و با خود هوس رفتن و زیستن در یک کشور امن وآباد را دارد، می گوید: «من از نژاد سفید هستم ولی در بستر فرهنگ سیاه و کاش سیاهی میبودم همچون «اوباما» ولی در بستر فرهنگ سفید. فرهنگی که برای اندیشه، تعامل و شکوفایی ارزش و بها قایل هست، فرهنگی که در آن آزادی و برابری نهادینه شده است. فرهنگی که در آن هرکس حرفی برای گفتن دارد، مجال بیانش را می دهند.» اگر امروز مردم آمریکا به چنین بلوغی رسیده باید به حساب فرهنگ سازان آن  گذاشت، فرهنگی که هزاران اندیشمند ومبارز از « سقراط»، «افلاطون» و «کانت» گرفته تا «جان راولز» برای ساختنش  تلاش کردند. فرهنگی که هر جا صحبت از خرد و نظریه پردازی می­شود بسترش در نسبت به جوامع دیگر آماده­تر هست.

در مقایسه بین دو فرهنگ موجود در افغانستان و کشور فعلی «اوباما»، اندیشه منصف حیران خواهد ماند و باید تا چند دهه انگشت حیرت و حسرت به دهان گرفت. پیامبر ما مسلمانان گفت: فرقی بین سیاه وسفید نیست ولی در کدام جامعه اسلامی و کجای تاریخ هزار و چهار صد ساله­ی کشورهای اسلامی دیدیم که یک سیاهی با اقبال عمومی بتواند  بر کرسی قدرت در جامعه ی که اکثر آن سفید هستند تکیه بزند؟ (گرچند اسلام به ذات خویش همواره مدافع حقوق همه انسانها بوده ود سیاهان زیادی توسط اسلام به عنوان افتخار و نماد مردان خدا معرفی شده، تبعیضات جنسی و نژادی و... همه از منظر اسلام مردود  است- بلکه این جا سخن از فرهنگ عینی و موجود خویش و کاستی آن می­باشد) بدور از تعصب باید گفت: تاریخ موجود ما اکثر آینه ی استبداد و تبعیضها و... تحت نام دین بوده است و بدبختی فعلی ما نیز متاثر  از همین سیاهی است که درگذشته و حال جامعه­ی خویش داشته و داریم و اعتراف کنیم که فرهنگ موجود ما که از انواع تبعیضها، تعصبات، خرد گریزیها و رنج می­برد، با فرهنگ سفید، زمین تا آسمان فاصله دارد. سرانجام شاید به خود آییم ودشواری کار برای بنای فرهنگ خجسته را جدی تر بگیریم. به امید اینکه تلاشها، درد و دریغهای ما خشتی گردد برای بنای یک تمدن و فرهنگ سفید، تا نسلهای آتی ما در پرتو آن بتوانند رویاهای ما را برآورده ببینند.